Đừng đổ lỗi cho người chăn nuôi


Hiện nay, người chăn nuôi muốn mua một kháng sinh cấm như chất tạo nạc cũng dễ như mua ổ bánh mỳ trên đường phố nào đó ở TP.HCM. Tuy nhiên, nếu nhìn tổng thế, ngành chăn nuôi đang đối diện với những vấn đề khác và nếu không giải quyết tốt, chất cấm trong chăn nuôi vẫn là vấn đề nóng của ngành nông nghiệp.

 

 -> Đã có que thử chất cấm tạo nạc trong chăn nuôi heo

-> Thương lái dùng chất cấm: Một con heo lãi một triệu đồng

 

Kiểm tra là phát hiện

Tháng 8, Đoàn Thanh tra của Bộ NN&PTNT kiểm tra 227 mẫu đã phát hiện 31 mẫu dương tính với chất cấm thuộc 7 lô lợn có nguồn gốc từ các tỉnh Đồng Nai, Long An, Tiền Giang. Không phải bây giờ Đoàn Thanh tra của Bộ mới phát hiện chất cấm mà trong nhiều năm trước, cơ quan quản lý cứ lấy mẫu kiểm tra ở các trang trại, lò giết mổ là phát hiện chất cấm.

Theo số liệu được cơ quan thú y ở một tỉnh phía Nam công bố chính thức, mỗi lần lấy mẫu để kiểm tra chất cấm, tỷ lệ phát hiện đều trên dưới 20% số mẫu kiểm tra. Thậm chí có những thời điểm tỷ lệ phát hiện lên đến gần 45%. Như vậy, việc người chăn nuôi sử dụng chất cấm (chất tạo nạc, chất kích thích tăng trưởng) đang là một việc làm thường xuyên.

 

Nguoi-chan-nuoi-345-

Người chăn nuôi sử dụng chất cấm đang là việc làm thường xuyên - Ảnh: Quang Quyết

 

Theo ông Nguyễn Xuân Dương, Phó Cục trưởng cục chăn nuôi, Bộ NN&PTNT, tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi sau một thời gian tạm lắng, nay lại có xu hướng sử dụng nhiều hơn. Nguyên nhân, do giá lợn cao nên người chăn nuôi, thương lái muốn sử dụng chất cấm để tăng trọng đàn lợn kiếm lợi nhuận. Bên cạnh đó, người nuôi dù không muốn cũng phải sử dụng chất tạo nạc theo yêu cầu của thương lái, nếu từ chối, nguy cơ không bán được lợn rất cao. Ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai cho rằng, những hộ chăn nuôi sử dụng chất cấm tăng trọng, nhiều nạc thường làm theo yêu cầu của thương lái. Thương lái thuyết phục người nuôi sử dụng chất cấm là do nhu cầu thị trường, khi người tiêu dùng chỉ thích ăn thịt lợn nhiều nạc chứ không mua thịt nhiều mỡ. Như vậy, để đáp ứng thị hiếu của người tiêu dùng, cách duy nhất là sử dụng chất tạo nạc.

 

Gánh nặng thua lỗ

Tính sơ bộ đến ngày 1/7,  tổng đàn lợn cả nước là 27,7 triệu con, tăng gần 3% so cùng kỳ (Bộ NN&PTNT). Tuy nhiên, không phải lúc nào chăn nuôi lợn cũng thuận lợi để người nuôi tăng đàn. Thực tế, chăn nuôi của Việt Nam chủ yếu nông hộ nhỏ, chiếm 70% tổng đàn cả nước. Đây là nơi không được kiểm soát tốt an toàn dịch bệnh nên những năm qua, dịch bệnh thường bùng phát mạnh ở các nông hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Tháng 5/2010, giá lợn hơi tại các tỉnh phía Nam chỉ còn 32.000 đồng/kg, khiến hàng ngàn hộ nuôi điêu đứng. Sau đó giá lại tăng và đến tháng 4/2013, giá tụt xuống mức giá này. Người chăn nuôi lại bỏ chuồng… làm việc khác.

 

 

Những năm gần đây, mỗi năm có ít nhất một đến ba lần giá lợn hơi thấp hơn giá thành, đều liên quan đến dịch bệnh bùng phát. Chuyện giá lợn giảm do dịch bệnh bùng phát sẽ còn lặp lại trong những năm tới vì Việt Nam có khí hậu nhiệt đới, thời tiết thất thường, tạo môi trường tốt cho dịch bệnh trên gia súc, gia cầm. Chăn nuôi bấp bênh cũng là một trong những lý do khiến người nuôi phải sử dụng chất tăng trọng, tạo nạc để giảm chi phí đầu vào.

Trung tâm Chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp miền Nam cho biết, 5 năm qua, dù có những thời điểm giá thức ăn chăn nuôi (TĂCN) giảm nhưng nhìn chung giá TĂCN bán ra của các nhà máy đều tăng. Số liệu thống kê về diễn biến giá bán TĂCN trong giai đoạn 2010 đến đầu 2014 cho thấy, giá chăn nuôi từ 9.500 đồng/kg lên 12.000 đồng/kg, tức là tăng thêm khoảng 2.500 đồng/kg, tương đương mức tăng 26,3%. TĂCN chiếm 60 - 70% giá thành chăn nuôi, mức tăng 26,3% sẽ khiến người nuôi không có lãi, đặc biệt vào những thời điểm dịch bùng phát mạnh, người tiêu dùng "quay lưng" với thịt lợn, còn người nuôi bị thương lái ép giá. Chính những yếu tố ấy cũng góp phần "thúc đẩy" người nuôi sử dụng chất tăng trọng, tạo nạc… để giảm giá thành. 

 

Cần phạt nặng

Theo quy định hiện nay, khi phát hiện những lô lợn của trại nào sử dụng chất tăng trưởng, tạo nạc vượt ngưỡng cho phép sẽ bị xử phạt hành chính 15 triệu đồng và yêu cầu hộ nuôi phải nuôi thêm 15 ngày để chất cấm không còn trong thịt trước khi bán ra thị trường. Theo ông Công, điều này không giải quyết được tận gốc rễ vấn đề. Dễ thấy vì sao những năm qua, đoàn thanh kiểm tra của Chi cục Thú y các tỉnh, Thanh tra của Bộ NN&PTNT vào cuộc là ngay sau đó có những hộ dân, trang trại, thậm chí cả những công ty lớn nằm trong bảng “danh sách đen”.

"Theo tôi, khi chúng ta vẫn còn phạt hành chính nhẹ đối với những ai sử dụng chất cấm trong chăn nuôi sẽ không giải quyết được vấn đề này và nếu cứ giữ mức phạt như lâu nay, bắt buộc cơ quan quản lý phải tăng cường thanh kiểm tra nhiều hơn và cứ kiểm tra là phát hiện là điều không thể tránh khỏi", ông Công nói.

Do đó, để giải quyết vấn đề này, theo ông Công, cần phải phạt nặng như khi phát hiện một xe tải chở lợn của các thương lái, tiêu hủy luôn cả xe. Cứ làm vài lần như vậy, các thương lái sẽ không tạo sức ép lên người chăn nuôi trong việc sử dụng chất cấm. Còn với các trang trại nuôi, khi phát hiện là cấm trại đó không nuôi lợn 3 - 6 tháng, lứa lợn đó không được xuất chuồng, có như vậy mới tạo sự răn đe với các trại khác.

 

 Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát: Nếu chưa thể cấm sử dụng được tất cả các loại kháng sinh thì cần cấm dần từng nhóm, nhất là nhóm kháng sinh cho người đang được sử dụng trong chăn nuôi. Không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra rồi bắt đóng cửa mà phải đẩy mạnh áp dụng Quy trình sản xuất Thực hành nông nghiệp tốt trong chăn nuôi và thủy sản. 

Ngọc Hùng

Nguồn tin: Người chăn nuôi